Aflevering 14

Ankylosaurus: levende tank met superknots

Ankylosaurus is een bijzonder buitenbeentje onder de dinosauriërs, vindt Maarten – en hij heeft een punt. Dit brede, lage en stekelige dier ziet er bizar uit, zeker met de knots aan z’n staart. Ankylosaurus is ‘de tank onder de dinosauriërs’ wordt vaak gezegd. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Hoe zwaar was die bepantsering? En hoe gevaarlijk die knots? Maarten en Gijs gaan op onderzoek in Canada en vooral in Londen, samen met de Britse paleontoloog Suzie Maidment.

Een foutje van formaat

In 1905 denkt dinojager Barnum Brown een nieuwe roofdierensoort te hebben gevonden. Hij noemt hem Dynamosaurus imperiosus. Maar… de pantserstukken hoorden bij een planteneter, niet bij een vleeseter. En zo wordt de ‘vergeten’ Ankylosaurus ontdekt en beschreven – met een (te) kromme rug, een grote buik en vergroeide botten.

Pantsers, pieken en knotsen

Ankylosauriërs zijn er in soorten en maten. De familie, die ruim honderd miljoen jaar bestond en op alle continenten terug te vinden is, kent twee belangrijke takken. Je hebt de ankylosauridae, vaak gewapend met knots, en de nodosauridae, waarvan vele opvallende schouderstekels dragen. Allemaal waren ze zwaar bepantserd. Sommige droegen zelfs pantserplaatjes op hun oogleden.

Dino-mummie Borealopelta

In Canada bezochten Maarten en Gijs één van de best bewaarde fossielen ooit: de dino-mummie Borealopelta. Alles is er nog: huid, kleur, zelfs de maaginhoud. Onderzoekers weten nu dat het dier planten at in een gebied dat net was afgebrand – en dat zijn pantser roodbruin was, met een lichtere buik voor camouflage.

De Afrikaanse ankylosauriër Spicomellus

Kort geleden deed Suzie Maidment een geweldige vondt: ze ontdekte de eerste ankylosauriër op het Afrikaanse continent! Alles wijst erop dat deze Spicomellus een héél bijzonder dier is. De dinosauriër heeft namelijk grote stekels op zijn ribben bevestigd en ‘geen enkel dier, levend of fossiel, heeft ooit zoiets gehad,’ legt Maidment uit. ‘Dit is extreem bijzonder.’

Een staart met impact

De staartknots van ankylosauriërs was geen gimmick. Hij kon zo'n 100 graden heen en weer slaan en botten breken. Tyrannosauriërs moesten uitkijken. Maar er is ook bewijs voor gevechten onderling. Sommige knotsen zijn beschadigd, sommige ribben genezen. Was het strijd om een vrouwtje? Of om leiderschap in de kudde?